دستهبندی پسماندها و راهکارهای مدیریت شهری آن
تعریف پسماند
پسماند به مواد جامد، مایع یا گازی اطلاق میشود که حاصل فعالیتهای انسانی بوده و دیگر قابل استفاده نیستند. این مواد به عنوان زائدات شناخته میشوند و باید به شیوهای مناسب دفع یا بازیافت شوند.
انواع پسماندها
🔹 پسماندهای معمولی
شامل زبالههای روزمره مانند پسماندهای خانگی و نخالههای ساختمانی هستند که در اثر فعالیتهای انسانی در مناطق شهری، روستایی یا حاشیهای تولید میشوند.
🔹 پسماندهای درمانی
این دسته شامل مواد آلوده و خطرناکی است که در مراکز درمانی، بیمارستانها، آزمایشگاهها و مراکز مشابه تولید میگردد. البته پسماندهایی که دارای ویژگیهای خاص خطرناک باشند، در گروه جداگانهای قرار میگیرند.
🔹 پسماندهای کشاورزی
شامل ضایعات حاصل از فعالیتهای کشاورزی مانند فضولات حیوانی، لاشه دام و طیور، و محصولات کشاورزی فاسد یا غیرقابل مصرف میباشد.
🔹 پسماندهای صنعتی
این نوع پسماندها از فرآیندهای صنعتی، معدنی و پالایشگاهی حاصل میشوند و شامل موادی مانند برادهها، لجنهای صنعتی و سرریزهای تولیدی در صنایع نفت، گاز، پتروشیمی و نیروگاهها هستند.
🔹 پسماندهای خاص
پسماندهایی که دارای ویژگیهای خطرناک مانند سمیت، قابلیت انفجار، اشتعالپذیری، خورندگی یا بیماریزایی هستند، در این گروه قرار میگیرند. برخی از پسماندهای پزشکی، صنعتی، کشاورزی و حتی خانگی ممکن است در این دسته جای گیرند و نیازمند مدیریت ویژه باشند.
مدیریت پسماند در محیط شهری
با رشد جمعیت و گسترش شهرنشینی، حجم تولید زباله به طور مداوم افزایش یافته است. برای مقابله با این چالش، نهادهایی مانند سازمان مدیریت پسماند ایجاد شدهاند. مدیریت پسماند شامل مجموعهای از اقدامات و مقررات در زمینه تولید، ذخیرهسازی، جمعآوری، حملونقل، پردازش و دفع زبالههاست که باید مطابق با اصول بهداشتی و زیستمحیطی انجام شود.
نتیجهگیری
مدیریت پسماند شهری یکی از ارکان های حیاتی در حفظ سلامت عمومی، پایداری محیط زیست و ارتقاء کیفیت زندگی شهروندان محسوب میشود. با توجه به تنوع انواع پسماندها از جمله پسماندهای خانگی، صنعتی، کشاورزی، درمانی و ویژه، نیاز به رویکردی جامع و تخصصی در ساماندهی و کنترل آنها بیش از پیش احساس میشود. افزایش جمعیت، رشد شهرنشینی و توسعه صنعتی موجب شده تا حجم تولید زباله بهطور چشمگیری افزایش یابد؛ در نتیجه، مدیریت اصولی این مواد زائد نهتنها یک ضرورت زیستمحیطی بلکه یک الزام اجتماعی است.
